No. 120
2026-11-16
yapay zeka nabzı — ham değil, demlenmişthe AI pulse — brewed, not raw

AiPulse — Sayı No. 120AiPulse — Issue No. 120

 KAPAKCOVER

Yapay zeka, ani ölümcül kalp durmalarını tahmin edebilen gizli sinyali keşfettiAI discovers a hidden heart signal that could predict sudden death

UC Berkeley araştırmacıları, rutin EKG kayıtlarındaki gizli elektriksel desenleri analiz eden yapay zeka modeli geliştirdi. Bu sistem, mevcut tarama yöntemlerinden daha etkili bir şekilde ani kalp durması riski taşıyan hastaları tespit edebiliyor.UC Berkeley researchers have developed an artificial intelligence model that analyzes hidden electrical patterns in routine EKG recordings. This system can detect patients at risk of sudden cardiac arrest more effectively than existing screening methods.

 NabızPulse

Apple, sağlıkta yapay zeka kullanımını araştıran yeni uygulamayı başlattıApple launches new app to study how people use AI for health

Apple, OpenEvidence ile iş birliği yaparak ABD'deki kullanıcıların klinik verilerle desteklenen sağlık sorularına nasıl yanıt verdiğini incelemek için bir çalışma uygulaması yayınladı. Bu uygulama, 200.000 katılımcıyla 12 aydan fazla sürecek ve toplanan verilerin yapay zeka modellerini eğitmek için kullanılmayacağı taahhüt ediliyor.Apple, in collaboration with OpenEvidence, has released a study app to examine how it responds to health questions supported by clinical data for users in the US. This app will run for over 12 months with 200,000 participants, and it is committed that the collected data will not be used to train AI models.

YYÜ'nün yapay zeka projesi COP31'e kabul edildiYYÜ AI project accepted for COP31

Van YYÜ'den Dr. Emre Biçek'in geliştirdiği proje, hava kirliliğinin güneş enerjisi verimine etkisini analiz ederek tahminleri daha güvenilir hale getirmeyi hedefliyor. Bu sistem, geleneksel meteorolojik verilerin yanı sıra toz ve duman gibi kirlilik faktörlerini de değerlendiriyor.The project developed by Dr. Emre Biçek from Van YYÜ aims to make predictions more reliable by analyzing the impact of air pollution on solar energy efficiency. This system evaluates pollution factors such as dust and smoke in addition to traditional meteorological data.

 İş BaşındaAt Work

NVIDIA, Seul'de 2.000 kişilik yapay zeka etkinliği düzenlediNVIDIA Hosts 2,000-Person AI Event in Seoul

Etkinlikte Güney Kore'nin önde gelen şirketleri ve geliştirici toplulukları, fiziksel yapay zeka ve ajanlar üzerine bir araya geldi. Katılımcılar, NVIDIA platformları ve açık modellerle ürün geliştirme süreçlerini paylaştı.At the event, leading South Korean companies and developer communities came together to focus on physical artificial intelligence and agents. Participants shared their product development processes using NVIDIA platforms and open models.

Gri saçlı ve gözlü yaşlı bir adam, deri ceket giymiş, bulanık bir kalabalığın önünde elini işaret ederek mikrofona konuşuyor.

Nvidia CEO'su Jensen Huang'un istifası yapay zeka sektörünü sarsıyorNvidia CEO Jensen Huang's resignation shakes the AI industry

Huang'un istifası, şirketin yapay zeka girişimlerine yaptığı devasa yatırımların geleceğini belirsizliğe sürükledi. Sektörün büyük bölümü Nvidia'nın çiplerine ve altyapısına bağımlı olduğu için bu değişim geniş yankı uyandırıyor.Huang's resignation cast uncertainty over the future of the company's massive investments in artificial intelligence initiatives. Because the majority of the sector relies on Nvidia's chips and infrastructure, this change is resonating widely.

Savaş sonrası yeniden inşa: Hafızanın mimarisini kim belirler?Rebuilding After War: Who Writes the Blueprint for Memory?

Makale, savaş sonrası kentlerin yeniden inşasının sadece teknik bir sorun olmadığını, kimin karar alacağına dair siyasi ve kültürel bir süreç olduğunu vurguluyor. Yazar, mimari kararların toplumsal hafızayı nasıl şekillendirdiğini ve yerel toplulukların bu sürece aktif katılımının önemini ele alıyor.The article emphasizes that the reconstruction of post-war cities is not merely a technical issue, but a political and cultural process concerning who will make the decisions. The author examines how architectural decisions shape collective memory and the importance of active participation by local communities in this process.

 Yapı TaşlarıBuilding Blocks

Modern LLM'lerde konumsal gömme yöntemleri ve RoPE mekanizmasıUnderstanding Positional Embeddings in Modern LLMs

Makale, büyük dil modellerinin token konumlarını nasıl kodladığını ve işlediğini görsel örnekler ve PyTorch kodlarıyla açıklıyor. Çalışma, klasik yöntemlerden RoPE'ye kadar uzanan mekanizmaların detaylarını ve 2026'daki açık ağırlıklı modellerin tercihlerini ele alıyor.The article explains how large language models encode and process token positions using visual examples and PyTorch code. The work details the mechanisms ranging from classical methods to RoPE and examines the preferences of open-weight models in 2026.

 Küresel BakışGlobal Lens

Northwestern ve Google, Harness2 ile ajanların kendini geliştirmesini sağladıNorthwestern and Google Enable Agents to Self-Improve with Harness2

Yeni çalışmada, ajanların istem ve araçlardan oluşan yapılandırmasını (harness) test çalıştırarak ve yalnızca işe yarayan değişiklikleri koruyarak otomatik olarak iyileştirdiği gösterildi. Bu yöntem, yeni görevlerde cevap anahtarı olmadan ajan performansını artırmayı mümkün kılıyor.A new study demonstrated that the configuration of agents, consisting of prompts and tools (the harness), can be automatically improved by running test executions and retaining only the changes that work. This method makes it possible to improve agent performance on new tasks without an answer key.

SpaceX, ABD'de veri merkezleri için 74 milyar dolar yatırım yapacakSpaceX to invest $74 billion in US data centers

SpaceX, Teksas ve Arizona'da yapay zeka altyapısı için 74 milyar dolarlık yatırım planını açıkladı. Bu projeler, ABD'deki en büyük veri merkezi komplekslerinden arasında yer alacak.SpaceX announced a $74 billion investment plan for artificial intelligence infrastructure in Texas and Arizona. These projects will be among the largest data center complexes in the United States.

OpenAI, bağımsız robotik ekibini feshedip araştırmacılarını genel amaçlı modellerine yönlendiriyorOpenAI dissolves its independent robotics team and redirects researchers to its general-purpose models

OpenAI, robotik araştırmacılarını Mark Chen'ın yönettiği ana araştırma ekibine ve Greg Brockman'ın başkanlık ettiği Applied organizasyonuna entegre etti. Şirket, bu yeniden yapılanmanın robotik alanındaki ilerlemeyi hızlandıracağını ve genel amaçlı modellerin robotikte doğrudan uygulanabileceğini savunuyor.OpenAI has integrated its robotics researchers into the core research team led by Mark Chen and the Applied organization headed by Greg Brockman. The company argues that this restructuring will accelerate progress in robotics and that general-purpose models can be directly applied to robotics.

Yapay zeka ile üretilen çocuk istismarı bildirimleri 8411 arttıAI-generated child abuse reports surge by 8,411%

Edinburgh Üniversitesi'ne bağlı Childlight Enstitüsü'nün 2026 raporuna göre, yapay zeka ile oluşturulan çocuk istismarı materyallerine ilişkin bildirimler 2023'ten 2025'e kadar yaklaşık 47 binden 400 bini aştı. Bu artışın, tespit ve bildirim mekanizmalarındaki iyileşmelerden kaynaklanabileceği, yalnızca suç sayısındaki artışa yorulmaması gerektiği vurgulanıyor.According to the 2026 report by the Childlight Institute, affiliated with the University of Edinburgh, reports of AI-generated child abuse material increased from approximately 47,000 in 2023 to over 400,000 by 2025. It is emphasized that this increase may be due to improvements in detection and reporting mechanisms and should not be interpreted solely as a rise in the number of crimes.

Yerel yapay zeka araçları basit kodlamada başarılı, karmaşık hata ayıklamada yetersizLocal AI tools excel at simple coding but fall short on complex debugging

Qwen, Ollama ve OpenCode gibi ücretsiz yerel araçlar basit uygulama geliştirmede işe yarasa da, sınırlı bağlam nedeniyle karmaşık hata ayıklama süreçlerinde güvenilir sonuç veremiyor. Bu nedenle, kritik projelerde Claude Code gibi bulut tabanlı çözümler hâlâ daha tercih ediliyor.While free local tools like Qwen, Ollama, and OpenCode are useful for simple application development, they fail to provide reliable results in complex debugging processes due to limited context. Consequently, cloud-based solutions like Claude Code are still preferred for critical projects.

Serbest piyasada yapay zeka kullanımı yaygın, şeffaflık düşükAI use is widespread in the freelance market, but transparency remains low

IBM Research ve diğer kurumların araştırması, serbest çalışanların çoğunun yapay zekayı kullandığını ancak istemeden açıklama oranının çok düşük olduğunu ortaya koydu. Çalışma, taraflar arasındaki bu farkın, yapay zekanın standart bir iş aracı olarak görülmesinden kaynaklandığını gösteriyor.Research by IBM Research and other institutions reveals that while the majority of freelancers use artificial intelligence, the rate of unintentional disclosure is very low. The study indicates that this discrepancy between the parties stems from artificial intelligence being perceived as a standard work tool.

Google DeepMind, AlphaGenome 2 ile hastalık kökenlerini araştırıyorGoogle DeepMind Investigates Disease Origins With AlphaGenome 2

Yeni model, 68 dokudan alınan 100 milyondan fazla hücre profiliyle eğitilerek genetik varyantların hastalıklara etkisini belirlemede önceki neslinin kapasitesini neredeyse ikiye katlıyor. Bu gelişme, nadir hastalıkların ve karmaşık biyolojik süreçlerin arkasındaki mekanizmaları anlamak için araştırmacılara güçlü bir araç sunuyor.Trained on over 100 million cell profiles from 68 tissues, the new model nearly doubles the capacity of its previous generation in determining the impact of genetic variants on diseases. This advancement offers researchers a powerful tool for understanding the mechanisms behind rare diseases and complex biological processes.

TAKİP ET

Yeni sayılar RSS okuyucunuza gelsin — Feedly, Inoreader, NetNewsWire gibi bir uygulamaya ekleyin.

RSS ile takip et

FOLLOW

Get new issues in your feed reader — add this to an app such as Feedly, Inoreader or NetNewsWire.

Follow by RSS